ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਪਾਰਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਯੂ.ਐੱਨ.ਓ. ਤੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਖਿਲਾਫ ਆਰਿਥਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਵਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕਰੜਾਈ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਰੀਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੌਕੇ ਭਾਰਤ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਰਗਰਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪੀਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਉਪਰ ਆਰਥਿਕ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਹੋਰ ਕਸੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਡਾਲਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬੈਂਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਆਰਥਿਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਇਰਾਨ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਦਾਇਗੀ ਵੀ ਸਿਰਫ ਯੂਨੀਅਨ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੌਮੀਕ੍ਰਿਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੈਂਕ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਬਦਲੇ ਕਣਕ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਇਕ ਢੁਕਵਾਂ ਬਦਲ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਿਕਦਾਰ ਵਿਚ ਚਾਵਲ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੌਮੀ ਲੋੜ ਦਸ ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 60 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਵਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਰਾਨੀ ਕਣਕ ਖਾਣਾ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਣਕ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਕਰੇਨ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਯੂਕਰੇਨ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕਣਕ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵੀ ਇਰਾਨ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਹੀ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਣਕ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਰਾਖਵੇਂ ਭੰਡਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦੀ ਬੰਪਰ ਫਸਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਕਣਕ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਭਾਰਤ ਕਣਕ ਨੂੰ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦੇਵੇ। ਭਾਰਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਦਰਾਮਦਾਤ ਦਾ 12 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਤੇਲ ਬਦਲੇ ਕਣਕ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ। ਇਸ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
-ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ
